Հունվարի 17-ին հայկական լրատվադաշտում և սոցիալական ցանցերում տարածվեց տեղեկություն, թե հունգարական բյուջետային ավիափոխադրող Wizz Air-ը 12 օրով դադարեցրել է իր 18 օդանավերի շահագործումը։ Պատճառը, իբր, Եվրոպական ավիացիոն անվտանգության գործակալության (EASA) կողմից հայտնաբերված 34 խախտումներն են։
«Հունգարական ավիաընկերությունը պարտավոր է անհապաղ գետնին պահել 18 օդանավ, մինչև վերացվեն ԵՄ ավիացիոն անվտանգության գործակալության (EASA) տեսուչների կողմից արձանագրված խնդիրները՝ կապված տեխնիկական սպասարկման փաստաթղթերի բացերի, օդաչուների պատրաստվածության թերությունների և շահագործման ընթացակարգերի խախտումների հետ»,- գրել են լրատվամիջոցները՝ առանց նշելու, թե որն է տեղեկության աղբյուրը։
Այս լուրը տարածել էր Araratnews.am-ը (արխ․), ընդ որում՝ սոցցանցերի տարբեր էջերում․ մի քանի անգամ։
Էկրանապատկերը՝ araratnews.am-ի ինստագրամյան էջից
Այնուհետև լուրը տարածել էին նաև Tert.am (արխ․), Infoport.am (արխ․), Zarkerak.am (արխ․) լրատվամիջոցները՝ բովանդակության մեջ չկատարելով որևէ փոփոխություն։
«Ստուգված է»-ն պարզեց, որ այս տեղեկությունը սխալ է։
Եվրոպական ավիացիոն անվտանգության գործակալությունը (EASA) նման հայտարարություն չի տարածել։ Նման տեղեկություն մեզ չհաջողվեց գտնել նաև Wizz Air-ի պաշտոնական կայքում։ Այդ մասին չի գրել նաև միջազգային որևէ հեղինակավոր լրատվամիջոց։
Մենք խոսեցինք նաև Araratnews-ի խմբագրակազմի հետ՝ պարզելու, թե որն է նրանց տեղեկության աղբյուրը, սակայն լրատվամիջոցի ներկայացուցիչը չկարողացավ կոնկրետ աղբյուր նշել։ Նրա պնդմամբ՝ լուրը վերցվել է համացանցից, անգլալեզու աղբյուրից։
Ինչ է եղել իրականում
Wizz Air-ն իսկապես ունի չշահագործվող օդանավեր, սակայն պատճառը ոչ թե կարգավորող մարմնի պատժամիջոցները, այլ Pratt & Whitney ընկերության արտադրած շարժիչների համատարած տեխնիկական խնդիրներն են։
Pratt & Whitney-ը ինքնաթիռների շարժիչ արտադրող՝ աշխարհի խոշորագույն ընկերություններից է։ Կազմակերպության շարժիչներն օգտագործվում են բազմաթիվ ավիաընկերությունների ինքնաթիռներում, այդ թվում՝ Airbus A320neo ընտանիքի ինքնաթիռներում։
2023-2024 թթ. ընթացքում աշխարհի բազմաթիվ ավիաընկերություններ, այդ թվում՝ Wizz Air-ը, ստիպված են եղել ժամանակավորապես դադարեցնել իրենց Airbus A320neo ընտանիքի օդանավերի մի մասի թռիչքները՝ շարժիչների հետ կապված հնարավոր խնդիրները ստուգելու համար։
«Cirium» ավիացիոն տվյալների և վերլուծության ընկերության զեկույցի համաձայն՝ 2024-ին շուրջ 600 PW1100G շարժիչներով ինքնաթիռներ պահվել են պահեստում՝ ստուգման նպատակով։
Շարժիչի խնդիրը սկսեց զգալիորեն ազդել Wizz Air-ի օդային նավատորմի վրա 2024 թվականի սկզբին: Հունվարի 1-ից մինչև փետրվարի կեսերը A320-271N ինքնաթիռով ոչ մի չվերթ չի իրականացվել։ Այդ տարի Wizz Air-ը հայտարարել էր, որ 40 օդանավ չի շահագործվի մինչև 2026 ֆինանսական տարվա ավարտ:
Wizz Air-ի ղեկավարությունը 2025-ի հոկտեմբերին հայտարարել էր, որ չշահագործվող ինքնաթիռների թիվը իջել է 38-ի։ Նշվում էր, որ ընկերությունը ծրագրում է ամբողջությամբ վերականգնել ավիապարկի աշխատանքը և բոլոր ինքնաթիռները երկինք վերադարձնել մինչև 2027 թվականի ավարտը։
2026-ի հունվարի 14-ին Wizz Air-ի գործադիր տնօրեն Յոզեֆ Վարադին հույս է հայտնել, որ 2026 թվականին իրենց թողունակությունը կաճի 20%-ով։
Ամփոփելով՝ տեղեկությունը, թե Wizz Air-ը 12 օրով դադարեցրել է իր 18 օդանավի շահագործումը 34 խախտումների պատճառով, սխալ է։ Չկա որևէ պաշտոնական կամ հավաստի աղբյուր, որը կհաստատի այդ տեղեկությունը։
Ավիաընկերությունն ունի տեխնիկական դժվարություններ, որոնք, սակայն, կապված են շարժիչներ արտադրող գործարանի հետկանչի հետ։
