Վարդան Պետրոսյանը մեդիայի ու քննչական մարմինների մսաղացում

12.11.2013, Քննադատ

Լրագրող, արվեստի քննադատ

Դերասան Վարդան Պետրոսյանի մասնակցությամբ մահվան ելքով ավտովթարի մանրամասների ու պատճառների կռահումները, դերասանի վիրահատությունը, հետագա կալանավորումը ու կալանքը, որպես խափանման միջոց, կիրառելու որոշման նպատակահարմարությունը մեդիա դաշտի ուշադրության առանցքում են:

Այդ ուշադրությունը բավական հակասական էֆեկտ է թողնում, քանի որ օրվա լրահոսում գերօպերատիվ նորության անվան տակ հաճախ ինչ ասես հայտնվում է:

Ավտոճանապարհին տեղի ունեցած ողբերգությունը մեդիան լուսաբանում է այնքան խառը ու բեկորացված եղանակով, որ գրեթե անհնար է դառնում փաստերը զանազել վարկածներից, իսկ վարկածները՝ էմոցիոնալ եւ երբեմն ակնհայտ պոպուլիստական գրառումներից:

Իհարկե, մսաղաց հիշեցնող լրահոսը դատարկ տեղը չի աշխատում: Նրա շարժիչը սնվում է մի կողմից ահռելի քանակի կայքերի կենսունակությունն ամեն գնով պահպանելու պարտադրանքից, իսկ մյուս կողմից՝ վթարը քննող գերատեսչությունների հանրային գործառույթը անտեսելու ավանդույթից:

Մեդիան փորձում է որքան կարելի է արագ հրապարակել նոր մանրամասները (ենթադրյալ եւ ոչ այնքան) ու տարբեր մարդկանց մեկնաբանությունները (հաճախ շահադիտական եւ հրապարակման ոչ եթակա), իսկ ՀՀ դատախազությունը աշխատում է որքան կարելի է դանդաղ արձագանքել հանրային մեծ ալիք բարձրացրած այս գործին՝ թույլ տալով, որ քննության պաշտոնական տեսակետի հրապարակումը (թեկուզ ընթացակարգային) առավելագույնս ձգձգվի ու վերածվի տեսակետների բախման:

Հաշվետու լինելու «բեռից» ազատ գործող քննչական մարմինների քայլերն ու որոշումները անընդհատ մեկնաբանվում են իրար հետ մրցակցող լրատվականների էջերում ու[[wysiwyg_imageupload:508:]] այդպես էլ մի կետի չեն հանգում: Արդեն մի քանի օր է՝ վթարի քննության ու Վարդան Պետրոսյանի կալանավորման, այնուհետեւ՝ հենց դատարանից կալանավորների հիվանդանոց տեղափոխելու մասին ինֆորմացիան հեղեղի պես է տարածվում:

Նոյեմբերի 6-ին առավոտյան news.am-ը «Վարդան Պետրոսյանին ձերբակալում են» վերնագիր ունեցող լուր տարածեց՝ տեղեկացնելով, որ, ինչպես «հայտնի է դարձել իր աղբյուրներից, ոստիկաններն այս պահին Պետրոսյանի տանն են՝ նրան ձերբակալելու նպատակով»:

Լուրն արագորեն վերահրապարակեցին բազմաթիվ այլ կայքեր, եւ միայն մի քանի ժամ անց պարզ դարձավ, որ նա չի ձերբակալվել: Իրականում կալանքը, որպես խափանման միջոց, կիրառելու որոշումն ընդունվեց նոյեմբերի 9-ին ուշ երեկոյան:

Եվ այդ լուրը նույնպես զարմանալի արագ հասավ մեդիա դաշտ: Նույնիսկ ավելի արագ, քան այն պաշտոնապես հայտարարվել էր:

Փաստաբան Վահե Գրիգորյանի ֆեյսբուքում արված գրառումը, որը վերաբերում էր դատավորների խորհրդակցության սենյակի գաղտնիության խախտմանը, հարց բարձրացրեց՝ ո՞վ է գաղտնիության խախտման համար պատասխանատու՝ լրատվամիջոցնե՞րը, թե՞ դատավորները:

Իսկ արդեն մի քանի օր անց հայտարարվեց, որ ձերբակալման մասին լուրը հենց քննիչներից մեկի թեթեւ ձեռքով է տարածվել, քանի որ նա դեռ նոյեմբերի 6-ին էր կազմել արձանագրություն, թե ձերբակալվածը հանձնվել է ոստիկանություն:

Երկկողմանի (քննչական-լրատվական) սերտաճումը հնարավորություն է տալիս հա՛մ ինֆորմացիոն հոսքերը անընդհատ մի նոր տեղեկատվական շիթով թարմացնել, հա՛մ էլ գերատեսչությունների անհասկանալի աշխատաոճը բացատրել հույժ արհեստավարժ անշտապությամբ:

Արդյունքում անընդհատ նոր վարկածներ են դրվում շրջանառության մեջ՝ դերասանի անսթափ/սթափ լինելու, արագությունը գերազանցելու/չգերազանցելու, սատարելու/պատժելու, սատարման/պատժի չափը չանցնելու մասին:

[[wysiwyg_imageupload:509:]]Արդեն անգամ ՀՀ նախագահի խոսնակն է փոխանցել, որ կալանքը, որպես խափանման միջոց, կիրառելու հիմնախնդրին անդրադառնալու անհրաժեշտություն է տեսնում նաեւ նախագահը:

Վարդան Պետրոսյանի խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ ստորագրահավաք է ընթանում, սոցցանցերում ավելանում են տարբեր մեկնաբանությունները, որոնք էլ լրատվամիջոցների նորանոր հրապարակումների հիմքն ու «մեխն» են դառնում: Ցանկացած մարդու հիմա հարցնում են՝ իսկ ինչպե՞ս եք վերաբերում Վարդան Պետրոսյանին: Եվ հետո այդ ցանկացած կարծիքը հրապարակվում է կայքերում, տարածվում ցանցում, նորից մեկնաբանվում:

Թերեւս, սա այն դեպքն է, երբ արագ պեղված կարծիքները հրապարակելը բնավ էլ պարտադիր չէ:

Իսկ այդ կարծիքների հոսքը չի դադարի այնքան ժամանակ, մինչեւ դատախազությունը հոդաբաշխ բացատրություն չտա իր քայլերի ու տրամաբանական/անտրամաբանական որոշումների մասին:

Իսկ մեդիա դաշտն էլ փոքր-ինչ պակասեցնի «լայքեր» ու թրաֆիք որսալու իր ախորժակն ու նախընտրի նյութերի հիմք դարձնել բաց ինֆորմացիոն աղբյուրներն ու համատեքստի մեջ տեղավորի մանրամասները:

Իհարկե, Վարդան Պետրոսյանն այն անձն է, որի մասին խոսելը, գրելը արգասաբեր է, քանի որ, հանրային մասնագիտության տեր մարդ լինելով, նա հաճախ է հարցազրույցներ եւ ելույթներ ունենում: Իսկ ճանաչում ունեցող մարդկանց լրատվական պատժիչ մսաղացը միշտ էլ հաճույքով է աղում՝ սառնասրտորեն օգտագործելով մահի ու հատուցման գաղափարները: 

Նունե Հախվերդյան
Սքրինշոթերը՝ Հասմիկ Համբարձումյանի ֆեյսբուքյան էջից 

Սյունակում արտահայտված մտքերը պատկանում են հեղինակին եւ կարող են չհամընկնել media.am-ի տեսակետների հետ:

Մեկնաբանել

Media.am-ի ընթերցողների մեկնաբանությունները հրապարակվում են մոդերացիայից հետո: Կոչ ենք անում մեր ընթերցողներին անանուն մեկնաբանություններ չթողնել: Միշտ հաճելի է իմանալ, թե ում հետ ես խոսում:
 

Media.am-ը չի հրապարակի զրպարտություն, վիրավորանք, սպառնալիք, ատելություն, կանխակալ վերաբերմունք, անպարկեշտ բառեր եւ արտահայտություններ պարունակող մեկնաբանությունները կամ անընդունելի համարվող այլ բովանդակություն:
Լրացուցիչ տեղեկություններ ?